Γιατί η παιδική βαρηκοΐα είναι διαφορετική
Σε έναν ενήλικα, η βαρηκοΐα επηρεάζει την καθημερινότητα. Σε ένα παιδί, επηρεάζει την ανάπτυξη. Τα πρώτα χρόνια της ζωής είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη ομιλίας και γλώσσας. Ένα παιδί που δεν ακούει καλά δεν μαθαίνει να μιλάει σωστά, δυσκολεύεται στη μάθηση και μπορεί να αντιμετωπίσει κοινωνικές δυσκολίες.
Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση παρέμβαση είναι εντελώς διαφορετικά από ό,τι στους ενήλικες.
Αιτίες βαρηκοΐας στα παιδιά
Συγγενής βαρηκοΐα Υπάρχει από τη γέννηση, είτε από γενετικά αίτια είτε από λοιμώξεις κατά την εγκυμοσύνη (ερυθρά, κυτταρομεγαλοϊός). Στην Ελλάδα γίνεται νεογνικός ακοολογικός έλεγχος σε νοσοκομεία για την έγκαιρη ανίχνευση.
Ωτίτιδα με υγρό (γλοιώδης ωτίτιδα) Η πιο συνηθισμένη αιτία βαρηκοΐας στα παιδιά σχολικής ηλικίας. Υγρό συσσωρεύεται πίσω από το τύμπανο, συνήθως μετά από κρυολόγημα. Συχνά υποχωρεί από μόνη της, αλλά χρόνιες ή επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις χρειάζονται αντιμετώπιση.
Επίκτητη βαρηκοΐα Από λοιμώξεις (παρωτίτιδα, μηνιγγίτιδα), ωτοτοξικά φάρμακα, τραύμα ή έκθεση σε δυνατό θόρυβο.
Κληρονομική βαρηκοΐα Μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας ακόμα και αν η γέννηση ήταν φυσιολογική.
Συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε
Τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να πουν ότι δεν ακούνε. Προσέξτε:
Βρέφη και νήπια:
- Δεν αντιδρά σε δυνατούς ήχους
- Δεν στρέφει το κεφάλι προς τη φωνή
- Δεν μιμείται ήχους στην αναμενόμενη ηλικία
- Καθυστέρηση στην ανάπτυξη ομιλίας
Παιδιά σχολικής ηλικίας:
- Ζητάει επανάληψη ή λέει “τι;”
- Δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες
- Ανεβάζει την ένταση τηλεόρασης ή tablet
- Αποσπάται εύκολα ή φαίνεται να μην προσέχει
- Δυσκολεύεται στη σχολική επίδοση
- Μιλάει πιο δυνατά από ό,τι χρειάζεται
Πολλές από αυτές τις συμπεριφορές μπορεί να ερμηνευτούν λάθος ως αδιαφορία ή δυσκολία μάθησης. Αν έχετε αμφιβολίες, ο έλεγχος ακοής είναι γρήγορος και ανώδυνος.
Έλεγχος ακοής στα παιδιά
Ο τρόπος ελέγχου εξαρτάται από την ηλικία:
Νεογνά: Αυτοματοποιημένες εξετάσεις (OAE, ABR) που δεν απαιτούν συνεργασία.
Βρέφη και νήπια: Τεχνικές παιχνιδιού όπου το παιδί ανταποκρίνεται σε ήχους με κινήσεις.
Παιδιά άνω των 4 ετών: Παραδοσιακό ακοόγραμμα, παρόμοιο με ενηλίκων.
Ο παιδίατρος ή ΩΡΛ θα καθορίσει τον κατάλληλο τρόπο ελέγχου βάσει ηλικίας.
ΕΟΠΥΥ για παιδιά
Ο ΕΟΠΥΥ έχει ευνοϊκότερους όρους για παιδιά:
Επιδότηση: Η κάλυψη του ΕΟΠΥΥ (περίπου 540€ ανά ακουστικό, όπως στους ενήλικες), αλλά με πιο ευνοϊκούς όρους ανανέωσης.
Ανανέωση: Κανονικά κάθε 4 χρόνια, αλλά σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να γίνει νωρίτερα αν υπάρχουν ιατρικοί λόγοι (π.χ. αλλαγή στη βαρηκοΐα λόγω ανάπτυξης).
Υπουργείο Παιδείας: Πέρα από τον ΕΟΠΥΥ, μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης μπορεί να δικαιούνται πρόσθετη ενίσχυση έως 1.500€ ανά ακουστικό (έως 3.000€ για δύο).
Για τη διαδικασία ΕΟΠΥΥ, δείτε τον πλήρη οδηγό ΕΟΠΥΥ.
Ακουστικά για παιδιά: ιδιαιτερότητες
Τα παιδικά ακουστικά έχουν ειδικές απαιτήσεις:
Ανθεκτικότητα: Παιδιά παίζουν, πέφτουν, ιδρώνουν. Τα παιδικά ακουστικά πρέπει να είναι ανθεκτικά και αδιάβροχα.
Ασφάλεια: Χωρίς μικρά κομμάτια που μπορούν να καταποθούν από πολύ μικρά παιδιά.
Μεγάλωμα: Καθώς το παιδί μεγαλώνει, αλλάζει και ο ακουστικός πόρος. Τα ακουστικά χρειάζονται προσαρμογή.
Χρώματα: Πολλά παιδικά ακουστικά έρχονται σε χαρούμενα χρώματα για να τα αποδεχτούν ευκολότερα τα παιδιά.
Ο ρόλος των γονέων
Η αποδοχή του ακουστικού από το παιδί εξαρτάται πολύ από τη στάση των γονέων. Παιδιά που βλέπουν τους γονείς τους να αντιμετωπίζουν το ακουστικό ως κανονικό και θετικό εργαλείο το αποδέχονται ευκολότερα.
Επίσης σημαντικό: η ενημέρωση του σχολείου. Ο δάσκαλος πρέπει να γνωρίζει για να κάνει τις κατάλληλες προσαρμογές (θέση στην αίθουσα, ομιλία με σαφή άρθρωση, προσοχή στον θόρυβο περιβάλλοντος).
Το περιεχόμενο αυτό είναι ενημερωτικό. Για αξιολόγηση ακοής παιδιού, επισκεφτείτε παιδίατρο, ΩΡΛ ή εξειδικευμένο παιδοακοολόγο.